میلگرد ۱۰ بهعنوان یکی از پرکاربردترین مقاطع فولادی در پروژههای ساختمانی سبک و نیمهسنگین، نقش مهمی در آرماتوربندی سازهها دارد و آگاهی از مشخصات فنی آن، بهویژه وزن، برای خریداران و مجریان پروژه اهمیت بالایی دارد. وزن میلگرد نهتنها در محاسبات فنی و کنترل استاندارد مؤثر است، بلکه بهصورت مستقیم بر قیمت میلگرد و برآورد نهایی هزینهها تأثیر میگذارد. به همین دلیل بررسی دقیق وزن استاندارد، اختلاف وزنی بین کارخانهها و ارتباط آن با قیمت روز بازار آهن، میتواند به تصمیمگیری دقیقتر و خرید بهصرفهتر کمک کند.
وزن میلگرد ۱۰ چقدر است؟
وزن میلگرد ۱۰ بر اساس استانداردهای رایج صنعت فولاد، بهصورت تئوریک حدود ۶.۱۷ کیلوگرم در هر شاخه ۱۲ متری در نظر گرفته میشود. این عدد از جدول اشتال استخراج شده و مبنای محاسبات فنی، کنترل کیفیت و مقایسه محصولات کارخانههای مختلف قرار میگیرد. با این حال در بازار آهن ایران، وزن واقعی میلگرد ۱۰ میتواند بسته به تلرانس تولید، نوع استاندارد و برند تولیدکننده اندکی کمتر یا بیشتر باشد.
برای محاسبه وزن میلگرد ۱۰ از فرمول استاندارد وزن میلگرد استفاده میشود که بر پایه چگالی فولاد طراحی شده است. در این روش، وزن هر متر میلگرد از رابطه قطر به توان دو ضربدر ضریب ثابت محاسبه میشود. فرمول رایج به این صورت است:
وزن هر متر میلگرد = (قطر × قطر) ÷ ۱۶۲
در میلگرد ۱۰، با قرار دادن قطر اسمی ۱۰ میلیمتر، وزن هر متر حدود ۰.۶۱۷ کیلوگرم به دست میآید که با ضرب آن در طول شاخه، وزن نهایی مشخص میشود.
در نظر گرفتن این محاسبه به خریداران کمک میکند تا هنگام بررسی بار تحویلی، تطابق وزن میلگرد ۱۰ با استاندارد اعلامشده را ارزیابی کنند. این موضوع بهویژه در خریدهای تناژی و پروژههای حساس، نقش مهمی در کنترل هزینهها و جلوگیری از اختلاف وزن و قیمت دارد.
وزن استاندارد میلگرد ۱۰ طبق جدول اشتال
وزن میلگرد ۱۰ طبق جدول اشتال، که مرجع بینالمللی و تخصصی محاسبات وزن مقاطع فولادی است، حدود ۶.۱۷ کیلوگرم برای شاخه ۱۲ متری در نظر گرفته میشود. این وزن بر اساس فرمول استاندارد محاسبه شده و برای تمامی میلگردهای فولادی با قطر اسمی ۱۰ میلیمتر بهعنوان وزن تئوریک قابل استفاده است.
جدول اشتال نشان میدهد که وزن هر متر میلگرد ۱۰ تقریباً ۰.617 کیلوگرم است و با توجه به طول شاخهها (معمولاً ۶، ۹ یا ۱۲ متر)، وزن شاخههای مختلف بهصورت زیر خواهد بود:
شاخه ۶ متری: حدود ۳.۷ کیلوگرم ، شاخه ۹ متری: حدود ۵.۵ کیلوگرم ، شاخه ۱۲ متری: حدود ۷.۴ کیلوگرم
تفاوت وزن میلگرد ۱۰ کارخانههای مختلف
وزن میلگرد ۱۰ در بازار ایران بسته به کارخانه تولیدکننده میتواند کمی متفاوت باشد، حتی اگر قطر اسمی یکسان باشد. این تفاوت عمدتاً به تلرانس تولید، روش نورد، کیفیت فولاد و استاندارد اجرایی کارخانه بستگی دارد.
برای مثال، میلگرد ۱۰ میانه معمولاً نزدیک به وزن تئوریک جدول اشتال یعنی حدود 7/5 کیلوگرم در شاخه ۱۲ متری تولید میشود، در حالی که میلگرد ۱۰ کارخانه آریان 7 کیلو گرم است. این اختلاف وزن معمولاً بین ۲ تا ۵ درصد است و در پروژههای بزرگ میتواند تأثیر قابلتوجهی بر قیمت میلگرد ۱۰ و برآورد هزینهها داشته باشد.
بهطور کلی، آگاهی از وزن واقعی میلگرد هر کارخانه کمک میکند تا خریدار بتواند محاسبات دقیقتر انجام دهد و از پرداخت هزینه اضافی به دلیل وزن کمتر یا بیشتر از حد استاندارد جلوگیری کند. در نتیجه، مقایسه وزن میان برندهای مختلف یکی از نکات کلیدی در خرید هوشمندانه میلگرد ۱۰ به شمار میرود.
تأثیر وزن میلگرد ۱۰ بر قیمت و هزینه پروژه
وزن میلگرد ۱۰ نقش مستقیم و قابل توجهی در قیمت نهایی و هزینه اجرای پروژههای ساختمانی دارد، زیرا خرید میلگرد بر اساس وزن انجام میشود. در صورتی که خریدار از کارخانهای که میلگرد سبکتر تولید میکند خریداری کند، هزینه اولیه کمتر خواهد بود و در عین حال تعداد شاخه بیشتری دریافت میکند. با این حال، وزن کمتر ممکن است در مرحله اجرا نیاز به تأمین میلگرد اضافی ایجاد کند تا استانداردهای آرماتوربندی رعایت شود. برعکس، وزن بالاتر از استاندارد میتواند هزینه خرید اولیه را افزایش دهد، اما در برخی موارد، باعث کاهش کمبود مصالح در اجرا میشود.
در پروژههای بزرگ، اختلاف حتی چند درصد در وزن هر شاخه، میتواند میلیونها تومان تفاوت در بودجه ایجاد کند. بنابراین بررسی دقیق وزن میلگرد ۱۰ و تطبیق آن با استانداردهای جدول اشتال، ابزاری ضروری برای برنامهریزی مالی و کنترل هزینهها به شمار میرود. همچنین، توجه به وزن واقعی میلگرد در کنار قیمت میلگرد ۱۰ به خریداران کمک میکند تا تصمیمات خرید بهینه و اقتصادی اتخاذ کنند و از اضافهپرداخت یا کمبود مصالح جلوگیری شود.
هر بندیل میلگرد ۱۰ چند شاخه است؟
هر بندیل میلگرد ۱۰ در بازار ایران معمولاً حدود ۲ تن وزن دارد. با توجه به وزن هر شاخه میلگرد ۱۰، میتوان تعداد شاخههای هر بندیل را بهصورت تقریبی محاسبه کرد. برای نمونه، وزن شاخه ۱۲ متری میلگرد ۱۰ حدود ۷.۴ کیلوگرم است. بنابراین اگر یک بندیل ۲ تن باشد، تعداد شاخههای آن حدود ۲۷۰ شاخه خواهد بود.
این محاسبه اهمیت بالایی برای خریداران و پیمانکاران دارد، زیرا با دانستن وزن هر شاخه و تعداد شاخههای هر بندیل میتوان وزن کل خرید را دقیقتر برنامهریزی کرد و از اختلاف وزن واقعی با وزن استاندارد جلوگیری نمود. همچنین این اطلاعات به خریدار کمک میکند تا برآورد هزینه پروژه و تعداد میلگرد مورد نیاز برای آرماتوربندی را بهصورت دقیقتری انجام دهد و خرید اقتصادیتری داشته باشد.
در صورت تغییر طول شاخهها یا تولید میلگرد با وزن متفاوت توسط کارخانههای مختلف، تعداد شاخهها در هر بندیل نیز تغییر میکند، بنابراین همواره توصیه میشود قبل از خرید، وزن شاخه و تعداد شاخه هر بندیل را با کارخانه یا فروشنده تأیید کنید تا برآورد دقیق وزن و هزینه پروژه انجام شود.
جمعبندی :
وزن میلگرد ۱۰ یکی از مهمترین شاخصها برای برنامهریزی خرید و مدیریت هزینه پروژههای ساختمانی است. با توجه به وزن استاندارد هر شاخه طبق جدول اشتال و تفاوتهای جزئی بین کارخانهها، خریداران میتوانند برآورد دقیقی از نیاز پروژه، تعداد شاخهها و وزن کل خرید داشته باشند. در صورتی که میلگرد از کارخانهای با وزن سبکتر تهیه شود، هزینه اولیه کمتر و تعداد شاخه بیشتری دریافت میشود، اما ممکن است در اجرا نیاز به تأمین میلگرد اضافی ایجاد شود. برعکس، وزن بالاتر از استاندارد هزینه خرید اولیه را افزایش میدهد، اما در برخی موارد کمبود مصالح را کاهش میدهد.
بنابراین، بررسی وزن واقعی میلگرد ۱۰، مقایسه با استاندارد جدول اشتال و در نظر گرفتن قیمت میلگرد ۱۰، ابزار کلیدی برای خرید هوشمندانه و مدیریت اقتصادی پروژه است و میتواند از هدررفت بودجه و تأخیر در اجرا جلوگیری کند.
